HABER AKIŞI

Av. Müge Bostancı ile “Ticaretin Hukuku” söyleşileri…

 Tarih: 25-09-2019 23:17:00  -   Güncelleme: 28-09-2019 01:23:10
Tamamı üretici, zanaatkâr, sanayici, kobi, tüccar, toptancı, perakendeciden oluşan okurlarımızı Ticari Hukuk Kuralları konusunda bilgilendirmek ve hukuki sorunlarına çözümler üretmek amacıyla Ticari Hukuk konusunda uzman Av. Müge BOSTANCI'ya “Limited Şirketlerde Pay Devri” nasıl olmalı diye sorduk, tüm ayrıntılarıyla anlattı.

LİMİTED ŞİRKETLERDE PAY DEVRİ;

Limited şirket ortakları esas sermaye paylarını diğer ortaklara veya şirket dışından üçüncü kişilere devredebilirler. Limited şirket tarafından ispat aracı veya nama yazılı pay senedi çıkarılmış olsa bile, esas sermaye payları devir sözleşmesi ile ve mutlaka noter huzurunda devredilmelidir. Noter bu tasdikle paylarını devreden taraf ile payları devralan tarafların imzalarını onaylamaktadır.  Pay devri ile devredilen pay tüm aktif ve pasifiyle devralan tarafa geçmektedir. Bununla beraber bu koşul tek başına yeterli olmayıp, esas sermaye payının devri için, genel kurul onayı ve pay devrine izin verdiğine dair karar alması şarttır.

Pay devri için ortakların en az dörtte üçünün onayının olması ve bu ortakların da şirket esas sermayesinin en az dörtte üçüne sahip olması gerekmektedir. Fakat bu onay şartı şirket sözleşmeleri ile kaldırılabilir, yasaklanabilir ya da devri zorlaştıran hükümler karara bağlanabilir. Bu hükümler olduğu müddetçe de genel kurul bu kurallara uymak mecburiyetindedir.

Ancak pay devrini onaylayan genel kurul kararı ve noterce onaylanan devir sözleşmelerinin de daha sonradan Ticaret Sicil Memurluğuna ibrazı zorunludur. Türk Ticaret Kanunu kapsamında olan söz konusu Pay devirleri ancak bu prosedür gerçekleştiğinde hukuken geçerli sayılmaktadır. Örneğin, uygulamada sıklıkla karşılaşılan bir hata olarak şirketlerin evrakını Ticaret Sicil Memurluğu’na vermemeleri nedeniyle pay devrinin geçersiz kaldığı durumlarla karşılaşabilmekteyiz.

Genel Kurulun Pay Devrine Onay Süreci Nasıl İşler?

Esas sermaye payının devri için genel kurul onayının şart olduğundan bahsettik ancak genel kurul bu devri onaylamak mecburiyetinde değildir. Fakat bu hak, keyfi olarak ya da dürüstlük kuralına aykırı şekilde kullanılamaz.

Genel kurul başvuruya üç aylık süre içerisinde onay vermeli ya da reddetmelidir. Reddetmezse, onaylamış sayılır. Kanun koyucu bu süreyi koyarak pay devirlerinin sürüncemede kalmasının önüne geçmek istemiştir. Ortaklık payının devri halinde devralan ya da devreden tarafından şirkete bildirim yapılması gerekmektedir. TTK ilgili hükmü uyarınca bildirimden itibaren genel kurul tarafından pay devrinin üç ay içinde reddedilmemesi halinde pay devrinin onaylanmış sayılacağı düzenlenmiştir ve bu nedenle bu üç aylık sürenin tespiti önem arz etmektedir. Bildirimin yazılı ve noter marifetiyle gerçekleştirilmesi, işin sağlıklı yürümesi açısından önemlidir.

 Bununla beraber ana sözleşmede ek ve yan edim yükümlülükleri öngörüldüyse ve  genel kurul, devralanın ödeme gücü konusunda şüpheye düşerse devralandan teminat isteyebilir. Bu teminat verilmediği takdirde ise, genel kurul onay vermez. İstenen teminatın verilmediği durumlarda, kanunda öngörülen üç aylık süre içerisinde genel kurul onay ya da red kararı vermezse, bu susma pay devrine onay olarak anlaşılmamalıdır. Buradaki asıl amaç şirketin korunmasıdır.

Genel kurul onay vermeyi reddederse, ortak haklı sebeple ortaklıktan çıkma hakkına sahiptir. Bunun için ortağın mahkemeye başvurarak ortaklıktan çıkmayı istemesi gerekmektedir.

 Pay Devri Sözleşmesinin İçeriğinde Neler Olmalıdır?

Sözleşmenin içeriğinde tarafların kimlik bilgileri, açıkça bir devir iradesinin bulunması, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri, rekabet yasağına ilişkin düzenlemeler,  rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise bu husus, önerilmeye muhatap olma önalım geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşullar da belirtilmelidir. Bu hususların belirtilmemesi halinde TTK’da herhangi bir yaptırım bulunmamakla beraber, doktrinde sözleşmenin geçersiz sayılabileceği yönünde görüşlerin yanı sıra devralanın gereken özen gösterilmeyen sözleşme nedeniyle uğrayacağı zararların tazminini devredenden talep edebilmesi mümkün olacaktır.

Senede Bağlanan Payların Devri Nasıl Olur?

TTK, pay senedi çıkarma konusunda limitet şirketlere iki seçimlik hak tanımıştır.

Bunlardan birincisi ispat aracı şeklinde pay senedi çıkarma, bir diğeri ise nama yazılı pay senedi çıkarma şeklindedir.

Çıkarılacak senette, ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerinin, kanuni düzenlemeden ayrılacak şekilde ağırlaştırılmış ya da bütün ortaklar için uygulanacak bir rekabet yasağının ve esas sözleşmede öngörüldüyse, önerilmeye muhatap olma, ön alım, geri alım ve alım haklarının açıkça senette belirtilmesi gerekmektedir.

Limited şirketler için, yukarıda saydığımız pay senetleri menkul kıymet olarak değerlendirilemeyecektir. Limited şirketlerde çıkarılacak senetler, esas şirket sermaye payının devri ve imzaları noter onayında olabileceği için, yalnızca ilgili ortağın pay sahipliğini ispat aracı olacaktır. Bu nedenle, anonim şirketlerin aksine payını devreden ortağa vergisel bir avantaj sağlamayacaktır. Dolayısıyla, pay senetlerinin elden çıkarılması neticesinde sağlanan kazançlar da değer artış kazancı olarak gelir vergisine tabi tutulacaklardır.

Pay Devri Yapılan Yeni Ortakların Amme Borçları Yönünden Sorumluluğu Var Mıdır?

Ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahıslar devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden müteselsilen sorumludurlar. 20 Haziran 2019 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulu Kararı ile şirket malvarlığından tahsil edilemeyen ya da tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme borcu için doğrudan şirket ortağına başvurulabileceğine karar vermiştir. Pay devrindeki vergisel sebepler ve pay iktisapları konusunda uygulamada zorluklarla karşılaşan şirket sahiplerinin yeni yatırımlar için limited şirket yerine vergi ve sigorta borçlarından sorumlulukları olmaması sebebiyle anonim şirket kurulması yönünde atılımda bulundukları ya da tür değişikliğine gittikleri göze çarpmaktadır.

Pay Devrinin Tescil Süreci

Devirlerin hukuken geçerlilik kazanması için son adım tescil prosedürüdür. Şirket müdürü, payların noterden devri akabinde devir sözleşmesini ilgili Ticaret Sicil Memurluğu’na tescil için vermelidir. Bu başvuru otuz gün içerisinde yapılmalıdır. Hisse devri Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nde tescil ve ilan edilince kesinlik kazanır. Kanun gereği sicil kaydına güvenen 3.kişilerin iyi niyeti korunacağından, payını devreden ancak bunu tescil ettirmeyen eski ortak, sicil kaydına göre halen ortak görünecektir böylesi bir durumda hissesine haciz konulabilecek ve sıkıntılı bir süreç içerisinde kendini bulabilecektir.

Limited şirketlerin pay devrini gerçekleştirirken, işlemlerin tam ve sağlıklı yürümesi için kanunun aradığı şartların gözetilmesi ve vergilendirme açısından vergi yasaları ve mevzuata dikkat edilmesi uygulamada sıkıntı yaşanmaması için son derece önem arz etmektedir.

  Bu haber 9610 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER Röportaj HABERLERİ
Henüz anket oluşturulmamış.
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
Yukarı